Toelichting bij concerten van Het Brabants Orkest in Eindhoven

Hovo Brabant gaat in samenwerking met Het Brabants Orkest enkele uitvoerige concertcolleges verzorgen bij uitvoeringen in het Muziekgebouw Frits Philips in Eindhoven.

Het betreft de concerten van:
A. Zaterdag 3 maart 2012 (20.15 u) of zondag 4 maart 2012 (14.15 u)
      1. Muziek voor snaarinstrumenten, slagwerk en celesta van B. Bartók
      2. Symfonie nr. 1 (Titan) van G. Mahler
B. Zondag 22 april 2012 (14.15 u)
     1. Ouverture Leonore 3 van L. van Beethoven
     2. Celloconcert nr. 1 van D. Sjostakovitsj
     3. Symfonie nr. 6 (Pathétique) van P. I. Tsjaikovski

Toelichting en verklaring van muziek is een uitdagende onderneming.
Op de eerste plaats is er de luisteraar voor wie muziek een fenomeen is dat prachtige klanken oplevert, waar men met genoegen naar kan luisteren en dat lijkt voldoende. “Muziek spreekt voor zichzelf”, is een veelgehoorde, maar toch bedenkelijke opvatting.
Toelichtingen bij concerten hebben vaak het probleem van tijdgebrek. De toelichting blijft summier en beperkt zich vaak tot de biografie van de componist en/of achtergrondinformatie over (het ontstaan van) het betreffende werk. Echter, een componist bouwt een compositie op zoals een schrijver zijn roman. Dat betekent dat ook de compositie ergens over gaat, er zijn onderwerpen (thema’s), er zijn structuren, er is een logisch “verhaal”, er zijn ontwikkelingen, er zijn samenhangen en dwarsverbanden etc.. Een compositie laat zich eigenlijk beluisteren, zoals een roman wordt gelezen.
Muziek bestaat alleen bij de gratie van wie er naar luistert. Luisteraars zijn dus “herscheppers” van eerder geschreven muziek. Luisteraars noemen zich wel eens ten onrechte passieve muziekbeoefenaars, dit in tegenstelling tot wie een instrument bespeelt. Luisteraars naar muziek zijn als herscheppers even verantwoordelijk voor de kwaliteit van het herscheppen als bijvoorbeeld pianisten. Wie zich spelend of luisterend bezig houdt met muziek, zou toch de componist moeten verstaan, zou toch inzicht moeten hebben in de wijze waarop de componist zijn werk heeft ingericht. Het is dus wenselijk om je als luisteraar te verdiepen in een compositie. Behalve dat dit recht doet aan de componist, levert het ook een hogere schoonheidsbeleving op en daar gaat het bij muziek altijd om.

In deze cursus wordt de mogelijkheid geboden om het bovenstaande uitgangspunt werkelijkheid te doen worden. Daar is tijd voor nodig en die wordt hier ook genomen. De bespreking van de genoemde werken betreft een complete analyse. Structuur, vorm, inhoud en achtergrond zijn onderwerp van gesprek. De toelichting wordt gevisualiseerd en voorzien van vele luistervoorbeelden, en de werken worden in detail, maar ook in hun geheel gespeeld. Op die manier ontstaat overzicht en wordt de samenhang duidelijk. Deze inzichtelijkheid bevordert ten slotte het luistergenoegen en zal van uw concertbezoek van Het Brabants Orkest dat volgt op de cursusmiddagen een veel intensere en waardevolle beleving maken.

Voor deze cursus is geen specifieke muzikale voorkennis nodig.